Açıklama

SUNUŞ

Türk dünyası, ortak bir tarih ve dil temelinde yükselen, günümüzün küresel sınamaları karşısında sahip olduğu kurumsal dayanışmayı her geçen gün daha da ileriye taşıyan muazzam bir stratejik bütündür. 2009 yılında imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile ivme kazanan ve bugün Türk Devletleri Teşkilatı ile zirveye ulaşan bu kutlu yürüyüş, “2040 Türk Dünyası Vizyonu” rehberliğinde iktisadi, sosyolojik ve akademik boyutlarda derinleşmektedir. Asya ile Avrupa’yı birleştiren geniş coğrafyamızda barışın, refahın ve istikrarın temini için attığımız her adımda; kendi yerli ve milli modellerimizi yeniden gün yüzüne çıkarmak mecburiyetindeyiz. Bu derinleşme sürecinin en hayati ve manevi sütunlarından birini, kökleri Türkistan’dan neşet edip Anadolu’ya uzanan Ahilik kurumu oluşturmaktadır. Tarihsel sürece baktığımızda, İslam dininin ve yüksek ahlaki değerlerin geniş coğrafyalara yayılmasında Türkistan’ın üstlendiği kilit rol aşikârdır. Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri’nin yüzyıllar önce bu topraklardan yaktığı meşale; insan sevgisi, liyakat ve emeğin kutsallığı temelinde şekillenmiştir. Ruhun makul bir şekle bürünmesine işaret eden Yesevi düşüncesine göre hakikat, “dergâhta zikirle başlar ama pazarda dürüst ticaretle tamamlanır.” Bu kutsi ve lütfi anlayış, zamanla Azerbaycan’ın Hoy şehrinde doğup büyüyen ve ardından Anadolu’ya gelerek teşkilatlanan Ahi Evran-ı Veli’nin şahsında makes bulmuş, yepyeni bir kurumsal boyuta taşınmıştır. Pîr-i Türkistan ile başlayan bu kadim değerler zinciri, bugün Türk devletleri arasında inşa etmeye çalıştığımız ekonomik ve kültürel işbirliklerinin en sağlam felsefi zeminidir. Günümüzde Türk dünyası olarak, 2.1 trilyon doları aşan toplam gayrisafi hasılamızla küresel bir aktör olma yolunda hızla ilerliyoruz. Ancak bu iktisadi büyümenin sürdürülebilir, adil ve insani olabilmesi için rekabetin ötesinde bir “Ahilik temelli güven ekonomisi” inşa etmemiz gerekmektedir. Türkistan’da gerçekleştirdiğimiz “Hoca Ahmet Yesevi Yolunda Ahilik” programında da açıkça ortaya konulduğu üzere, Ahilik, salt tarihsel bir esnaf teşkilatı değil; dürüstlük, kalite ve toplumsal fayda odaklı yaklaşımıyla bölgesel ekonomik entegrasyon ve çağdaş kurumsal işbirliği açısından stratejik bir modeldir. İş ahlakının dijital ekonomiye uyarlanması,sınır ötesi ticaret platformlarının desteklenmesi ve üniversitelerimiz ile iş dünyası arasında “Çağdaş Ahilik Uygulama, İnovasyon ve Araştırma Ağları” kurulması, büyük Türk medeniyetinin yarına söyleyeceği en güçlü sözlerden biri olacaktır. İsmail Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” şiarını somut eylemlere dönüştürmek, ancak Atayurttan Anayurda uzanan bu kadim kurumsal tecrübeyi yeni nesil bir vizyonla ihya etmekle ve bu uğurda büyük bir seferberlik başlatmakla mümkündür. Çok sayıda değerli akademisyenin ufuk açıcı makalelerinden oluşan bu kıymetli eser, Ahilik kültürünün kadim köklerinden beslenerek geleceğin entegrasyon modellerine nasıl ışık tuttuğunu bilimsel bir perspektifle ortaya koymaktadır. Ortak değerlerimiz etrafında kenetlenmemize vesile olan bu kapsamlı eserin literatüre kazandırılmasında emeği geçen tüm bilim insanlarına en kalbi şükranlarımı sunuyorum. Ahilik mefkûresinin, Türk dünyasının kalkınma ve bütünleşme serüvenine rehberlik etmesini temenni ediyorum.

Prof. Dr. Kürşad ZORLU Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Ankara Milletvekili

İ Ç İND E K İ L E R

GİRİŞ

Selçuklu, Beylikler ve Erken Osmanlı Döneminde Fütüvvet, Ahilik ve Ahiler
Haşim Şahin

1.BÖLÜM

AHİLİĞİN FELSEFİ VE EKONOMİK TEMELLERİ

Fütüvvetin ve Ahiliğin Menşei, Mahiyeti, Anadolu’da Gelişimi ve Sunduğu Ekonomik Sistemin Yapısı
Ekrem Erdem

Ahilik İlkelerinin Modern Pazarlamaya Yansımaları: Güven, Marka Vaadi ve Dijital Şeffaflık Üzerine Teorik Bir Model
Bülent Şen

Ahilik Âdâb ve Uygulamaları Günümüz İnsanına Neler Verebilir?
Orhan Kurtoğlu

Ahiliğin İzinde İlim, Sanat, Ahlak: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
Mustafa Kasım Karahocagil

2. BÖLÜM

YESEVÎ’DEN AHİ EVRAN’A: BOZKIRIN BİLGELİĞİ VE ANADOLU RUHU

Hoca Ahmet Yesevî’den Ahi Evran’a: Hikmet, Edep ve Toplumsal Nizam Üzerine Bir Medeniyet Okuması
Musa Kazım Arıcan

Ahiliğin Türkistan’daki İzleri
İlhan Şahin

Asyatik Bağların Gölgesinde Ahilik
Feridun M. Emecen

Fütüvvet-Ahilik İlişkisi ve Ahiliğin Millî Kökleri
M. Fatih Köksal

Yesevilikten Ahiliğe Ortak Kült: Hz. Ali
Sadullah Gülten

Orta Çağ’da Talas ve Sır Derya’da Türk Zanaat Türleri ve Üretim
Fatih Ünal

Ясауи Дәстүрінен Ахилікке Дейінгі Рухани Сабақтастық Және Заманауи
Көрінісі: Абай Орталығының Мәдени Көпір Ретіндегі Қызметі
Osman Kabadayı

3.BÖLÜM

MEDENİYETİN İNŞASINDA AHİLER: KURUMSALLAŞMA VE İSKÂN

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Coğrafyasında Ahiler ve Ahi Zaviyeleri
Burcu Akbulut

XV. Yüzyılda Karaman Topraklarında Ahiler ve Ahi Vakıfları
Doğan Yörük

Zaviyelerin İskân ve İmar Üzerine Etkisi: Eyalet-i Rum’da Zaviyeler ve Zaviyeler Etrafında Şenlenen Hayat
Gülay Belen

XVI. Yüzyıl Türkiyesi’nde Ahi Adlı Zaviyelerin Dağılışı
İlker Yiğit

XVI. Yüzyıl Türkiyesi’nde Ahi Adlı Yerleşmeler
İlker Yiğit

XV. ve XVI. Yüzyıllarda Menderes Havzasında Ahi Yerleşmeleri
Emine Sönmez

Bâciyân-ı Rûm (Anadolu Kadınları) Ahilik ve Özellikleri
Suzan Yıldırım